Konflikty

,,Zgoda buduje, niezgoda rujnuje”, 
czyli o konfliktach wśród nastolatków

Jesteśmy zespołem naukowym, realizującym projekt Jasielskiej Ligi Naukowej z Orlenem, a tematem jakim się zajmujemy w tym roku, są przyczyny konfliktów wśród młodzieży i sposoby ich rozwiązywania.
 20.11.2023 r. przeprowadziłyśmy wywiad z panią pedagog, Małgorzatą Czernicką, która udzieliła nam odpowiedzi na zadane przez nas pytania. Jednym pytań było, np. ,,Kto częściej popada w konflikty: dziewczyny czy chłopcy". Dowiedziałyśmy się, że w konfliktach znacznie częściej biorą udział dziewczyny, co nas zaskoczyło. Następnie zapytałyśmy, o co kłócą się między sobą nastolatki i jakie są najczęstsze powody konfliktów między nimi. Uzyskane odpowiedzi zestawiłyśmy. Oto one: 

-      wyśmiewanie wyglądu/ stylu ubierania się/ pochodzenia itp.

-      rywalizacja o oceny

-      rywalizacja o chłopaka/ dziewczynę

-      zazdrość o pieniądze

-      wyśmiewanie się z tego, co ktoś lubi

-      wyśmiewanie się z orientacji/ płci

-      ubliżanie komuś z powodu sytuacji rodzinnej

-      tworzenie przez szkoły list rankingowych ,,od najlepszych do najgorszych’’, 

-      upowszechnianie w szkołach kultury ,,wyścigu po sukces”

-      zabieganie życzliwość nauczycieli/koleżanek/kolegów

-      ,,walka” o pozycję w grupie

-      chęć przeforsowania swoich racji

-      plotki.

Jak wynika z tej długiej listy, przyczyny konfliktów są zróżnicowane. Najwięcej konfliktów, to konflikty relacji, czyli związane z emocjonalnym nastawieniem do koleżanek i kolegów. Wynikają często z kierowania się stereotypami, błędnych spostrzeżeń, niewłaściwej komunikacji, silnych emocji lub negatywnych działań. Inne częste zatargi to konflikty strukturalne (wynikają ze struktury szkoły) oraz konflikty wartości i interesów. Konfliktu danych ( błędna interpretacja danych) występują rzadziej. 

Przyczyny konfliktów mogą wynikać z osobistych cech danej osoby albo ze strony otoczenia, w którym się żyje. Mogą nimi być, np.:

- chęć bycia lepszym od innych, czyli silna potrzeba uznania

- egoizm

- pragnienie rywalizacji

- chęć wygranej/sukcesu, za każdą cenę

- chęć dominacji nad innymi

- nastawienie na maksymalizację nagród

- rywalizacyjna kultura szkoły

Dlaczego rozwiązywanie konfliktów jest takie trudne? W czasie konfliktu każda ze stron buduje jak najlepszy obraz siebie, a przeciwnika postrzega przez pryzmat jego negatywnych cech.

Prowadzi to do dużych zniekształceń w odbiorze sygnałów płynących od otoczenia, do błędnego rozpoznania własnych motywacji i możliwości działania. Do takich najczęstszych

zniekształceń zaliczamy:

- mechanizm źdźbła i belki - każda ze stron konfliktu dostrzega najdrobniejsze uchybienia u przeciwnika, natomiast w swoim postępowaniu nie widzi żadnych błędów,

- podwójne normy (moralność Kalego) - uczestnicy konfliktu przykładają inną miarę do działań swoich i przeciwnika. Nawet wtedy, gdy te działania są takie same, skłonni są uważać, że tylko im

przysługuje prawo do ich podejmowania,

- myślenie biegunowe - każda ze stron posługuje się wartościowaniem typu ,,prawda - fałsz” czy ,,dobro - zło”. Rzecz jasna dla siebie rezerwują wyłącznie pozytywne oceny, całym złem i

fałszem obciążając drugą stronę,

- iluzja złego człowieka - strony sądzą, że konflikt powstał wskutek intryg, zawiści, głupoty drugiej strony,

- lustrzane odbicie - mamy tu do czynienia z sytuacją, gdy winą za powstały konflikt w całości obarczamy swego oponenta, który zresztą robi dokładnie to samo. Obie strony nabierają silnego

przekonania o swych racjach, odmawiając racji argumentom przeciwnika.

         Podsumowując nasz artykuł uważamy, że konflikty między młodzieżą są nieuniknione i trudno o to, aby one nie występowały, lecz mimo wszystko każda ze stron konfliktu powinna brać pod uwagę zdanie drugiej osoby i mieć do niej szacunek.

Na koniec krótki cytat:

“Nie należy za byle co skreślać ludzi. Życie jest za krótkie na pretensje i konflikty”  Autorki artykułu: Amelia Sojka, Olivia Marek i Urszula Giera, klasa 7B

Źródła użyte do artykułu:

- Krzysztof Polak ,,Uczeń w sytuacji konfliktów szkolnych” (Instytut Pedagogiki, Uniwersytet Jagielloński Kraków).